Ayak ve topuk

Sabah ilk adımda topuk ağrısı: topuk dikeni mi?

Yataktan kalkıp ilk adımı attığınızda topukta hissedilen keskin ağrı, çoğu zaman röntgende görülen kemik çıkıntısından değil, ayak tabanını boydan boya geçen bağ dokusunun (plantar fasya) zorlanmasından kaynaklanır. Bu yüzden "diken" görülmeyen kişilerde de aynı ağrı olabilir, dikeni olan pek çok kişide ise hiç ağrı olmaz. Ağrı tipik olarak sabah ve uzun oturma sonrası şiddetlenir, birkaç adımda hafifler. Yaklaşımda öne çıkan başlıklar; baldır ve ayak tabanı esnetmeleri, ayak içi kaslarının güçlendirilmesi, uygun ayakkabı ve yükün kademeli düzenlenmesidir. Tanı ve gerekiyorsa görüntüleme hekim tarafından yapılır.

Neden olur?

Topuktan parmaklara uzanan kalın bir bağ dokusu, ayak kavsini yay gibi gergin tutar. Gün boyu yürürken bu doku sürekli gerilip gevşer; geceleri ise ayak dinlenme pozisyonunda kısalır. Sabah ilk adımda bütün ağırlık bir anda bu kısalmış dokuya bindiğinde keskin bir ağrı ortaya çıkar, birkaç adım sonra doku ısınıp uzadıkça hafifler. Halk arasında topuk dikeni denen kemik çıkıntı çoğu zaman ağrının sebebi değil, yılların sonucudur; ağrısı olmayan pek çok kişide de röntgende görülür. Yani asıl mesele çıkıntı değil, bağ dokusunun taşıdığı yüktür.

Dikkat

Ne zaman değerlendirme gerekir?

  • Ağrı gece istirahatte de sürüyorsa
  • Topukta şişlik, kızarıklık ya da sıcaklık artışı varsa
  • Ağrı travma sonrası aniden başladıysa
  • Birkaç haftadır hiç gerilemiyorsa

Bu maddelerden biri sizde varsa, önce bir hekime başvurmanız doğru olur. Aşağıdaki anlatım genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayene yerine geçmez.

Fizyoterapide nasıl ilerlenir?

Değerlendirme yalnızca topukla sınırlı kalmaz; ayak bileği hareket açıklığı, baldır esnekliği, yürüyüş ve ayakkabı birlikte incelenir, çünkü yükü artıran etken çoğu zaman topuğun kendisinde değildir. Program yükün kademeli olarak yeniden taşınabilir hâle getirilmesine yöneliktir. Ayakkabı seçimi ve gerekiyorsa tabanlık, programın parçası olarak düşünülür.

İlgili hizmet: Ortopedik & Kronik Ağrı Rehabilitasyonu

Bu yazıyı hazırlayan

Fzt. Selin Sönmez

Fizyoterapi lisansını 2017'de Hasan Kalyoncu Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü'nde tamamladı. Yaklaşık on yıldır hastane, özel klinik ve rehabilitasyon merkezlerinde çalışıyor; Gaziantep Şehitkamil'de klinik pilates, pelvik taban rehabilitasyonu ve manuel terapi alanlarında birebir çalışıyor.

Son güncelleme: 2026-08-29